Uzayda Su ve Canlılık İzi

İddiaya göre Güneş Sistemi‘mizin ikinci büyük gezegeni olan Saturn’ün uydularından Enceladus‘ta sıvı halde su ve Sodyumklorür(NaCl), yani bildiğimiz tuz bulunmuş. Ve uyduda canlılık olabileceği de iddia ediliyor.

Bir ortak iletişim sitesinde(Facebook), Astronomi ile ilgili üye olduğum bir gruptan bana bir ileti geldi(Haziran 2009). İleti Enceladus’ta sıvı su bulunduğunu iddia ediyor ve buna tez olarak da Enceladus’un çekilmiş bir fotografını sunuyor.

İşte o fotograf:

Konuya girmeden önce Enceadus hakkında kısa bilgi vermekte fayda var:

Uydu, 1789 yılında Alman asıllı İngiliz gökbilimci William Herschel tarafından keşfedilmiştir. Bu uyduyu bulan Herschel aynı zamanda Uranüs gezegeninin ve onun uydularından Titania ile Oberon‘un ve Satürn’ün diğer uydularından olan Mimas‘ın da kaşifidir.

William Herschel

Enceladus, Satürn’ün altıncı büyük uydusudur ve 500 km çapındadır. Yani, Türkiye’nin 3′te 1′i büyüklüktedir.

Bu bilgiler ışığında da bana gelen “UZAY’da Yaşam-Enceladus, Saturn’un Uydusunda Yaşam Delilleri” başlıklı mesaj neler içeriyor bir bakalım:

Nasa’dan yapılan açıklamaya göre Saturn’un uydusu Enceladus’ta yaşam olasılığı güçlenmiş. UZAY bunu sizlere bir önceki haberinde açıklamıştı ki Cassini Uzay aracıyla çekilen şok olası görüntüleride yine sizlerle paylaşmaktan büyük mutluluk duyuyor.Görecekleriniz tamamen gerçek görüntülerdir ve Uzaya gönderilen Cassini uzay aracıyla çekilmiş yüksek çözünürlüklü fotoğraflardır..

Mesaj herhangi bir kaynak belirtmiyor. Ama yine de CNN Türk’ün şuradaki çok güzel hazırlanmış haberine göre de bu mesajın pek de yanlış olmadığı anlaşılıyor. (Ayrıca, şurada da çok güzel Türkçe yazılar/haberler mevcut.)

Bana gelen mesajın devamında ise şunlar yer alıyor;

Görüntülerden şunlara şahitlik ediyoruz:

1-Uzay’da su var
2-Evrende sadece dünya da sıvı halde su yok tezi bir saçmalık
3-Uzay’da başka gezegenlerde nehirler göller okyanuslar sahibi olan pek çok gezegen var
4-İddialı olacak ama Enceladus’ta yaşam var..

Öncelikle şunu belirtmek isterim ki bir bilimadamının veya bilimsel veri aktaran bir kişinin -her ne kadar amatör de olsa- bu şekilde konuşması yanlış. Hiç bir bilimadamı bu şekilde konuşmaz.

Herhangi bir ispat yok, sunulan argümanlara verilen bir kaynak yok, kesin bir bilimsel açıklama yok vs vs.
İsterseniz bu 4 maddeyi teker teker ele alalım:

1- Uzay’da sıvı halde suyun varlığına dair kesin ve resmi olarak kabul edilmiş bir bilgi yok. Ancak, şuradaki ve şuradaki haberlerden Uzay’da suyun varolduğu düşünülebilir. Aynı zamanda bazı gezegenlerde de eskinden su bulunduğuna dair izler var. Son zamanlarda yapılan araştımalar ise Ay’da su olduğu tezinin doğruluğunu ortaya koydu. Ama yine de bizlerin kesin olarak “aktif halde sıvı su vardır” demesi yanlış olur.

2-Kesin olarak “sıvı halde su yoktur” diye belirtilmiş bir tez yok. Bilimadamları böyle birşeyi hiçbir şekilde reddedimiyorlar. Hatta ve hatta “su vardır” tezini doğrulamak için ellerinden geleni yapıyorlar. Zaten kimi zaman ki kesin olmayan açıklamaları, hep “suyun varlığı” tezinin doğruluğu üzerine. Şu ana kadar sıvı suyun varlığına dair izlerin görüldüğü tek gök cismi ise Mars. Ama buradaki sıvı su da çok eskiden varolmuş.

3- Elbetteki bazı gökcisimlerinde Dünya benzeri yer şekillerinin olduğunu biliyoruz. Ancak, aktif halde sıvı sulardan oluşan şekiller var mı onu bilmiyoruz. Güneş Sistemi’nde de böyle bir olasılığın olması(geniş çaplı su kütleleri) çok düşük bir ihtimal. Ama daha önce de belirttiğim gibi, Mars’ta daha önceden sıvı halde su bulunduğuna dair izler var.

4-Belirttiğim gibi; hiçbir bilimadamı, amatör de olsa bu şekil konuşmaz. Çünkü, bilimadamları çok uzun yıllardır bu konu üzerinde uğraşıyorlar. Kesinleşmiş bir bilgi henüz bulunamadı.

Aynı şey Enceladus için de geçerli. Daha üzerinde doğru düzgün bir araştırma yapılmadan, sadece çekilen görüntülere bakarak böyle bir sonuca varmak, biliminsanına yakışmayacak birşey.

Evrim kuramını reddedenleri düşünün. Dikkat ederseniz, onlar da herhangi bir bilimsel araştırma yapmadan, deneylerle test etmeden, sadece ve sadece fosil resimlerine bakıp, günümüzdeki canlılarla kıyaslayarak evrimin olmadığı kanısına varıyorlar.Herhangi bir bilimsel araştırma, deney, laboratuvar incelemesi yok.

Sizce böyle birşey ne kadar da tutarlı olabilir?

Kastettiğim şey de bu. Bir gezegenin, uydunun veya gökcisminin sadece ve sadece görüntüsüne bakarak, orada sıvı suyun, canlılığın vb. şeylerin varlığına dair kesin sonuca varmamız inanılmaz derecede bilimdışı ve yanlış bir yaklaşım olur.

Dünya dışında da yaşamın var olabileceği düşüncesi, günümüzde eskiden olduğu kadar reddedilmiyor. Geçen yüzyıllarda felsefi düzeydeki kurgulara yalnızca kişisel düşünceler yol gösteriyordu. Ancak, insanoğlunun git gide aydınlanmasıyla durum değişti. Günümüzdeki araştırmalarımızdan yola çıkarsak; Evren’in kimyasına ilişkin bilgilerimiz/bulgularımız, doğal olarak Dünya dışında da yaşam öncesi moleküllerin oluşabileceğini ortaya koymaktadır. Dünya dışı yaşamı araştıran bilimdalına verilen ad da Astrobiyoloji. (Ayrıca bakınız: Astrobiyoloji’ye özel çok kapsamlı bir web sitesi)

Gelelim benim Enceladus hakkındaki düşüncelerime. Bilmiyorum, dikkat edersiniz, Cassini Uzay Aracı’nın çektiği görüntüdeki cismin ortasından başlayıp, alt kısmına doğru bakıldığında, oralarda su damarlarına, nehirlere, akarsulara, ırmakları benzer şekiller bulunuyor. Ve sanki bunlar aktif haldeymiş gibi gözüküyor.

Benim asıl ilgimi çeken şey de bu oldu. Mikroskobik yaşam var mıdır, yok mudur onu bilemiyorum. Görüntüdeki yapılar su damarları mıdır, kesin birşey söyleyemem. Ancak, bir fikir yürütürsek; bunlar, uydunun konumu ve büyüklüğü itibariyle pek de mümkün gözükmüyor. Güneş’e çok uzak, krater bakımından zengin ve küçük sayılabilecek bir uydu.

Astronomi konusunda yeterince bilgisi olduğunu düşündüğüm iki arkadaşıma da “bu uyduda(Enceladus’ta) mikroskobik yaşam olabilir mi?” sorusunu sormuştum. Bana verdikleri yanıtlar şu şekildeydi:

1. Arkadaşım: Evet, bu konu beni de heyecenlandırdı. Ama sanırım daha çok araştırma-inceleme yapmak gerekiyor. Bekleyelim, görelim.

2.Arkadaşım: Evet ilginç bir durum, normalde suyun bu sıcaklıkta donması gereklidir. Ama evren zaten bu türden ilginçliklerle dolu. Mikroorganizmalar bulunursa şaşırmam, ama benim fikrim minerallerden mikroorganizmaların oluşması için sıcak ortamların daha uygun olduğu. Tabi 5 milyar yıl önce bu uydu da sıcak olmuş olabilir, ve o zamanlarda ortaya çıkan organizmalar bugüne kadar dayanmış olabilir. Herhalde en iyi bilgiyi yine NASA’cılardan alırız. Şimdilik bir şey söylemek zor.

Yazımdan da anlaşılacağı üzerine, arkadaşlarımın dediklerine sonuna kadar katılıyorum. Arkadaşlarımın söyledikleri şu sözler çok doğru;

Konu çok heyecanlandırıcı. Ama sanırız biraz daha araştırma yapmak gerekiyor. Herhalde en iyi bilgiyi Nasa yetkilerililerinden alırız. Mikroorganizmalar bulunursa hiç şaşırmayız. Ancak, yine şimdilik birşey söylemek zor. Bekleyelim, görelim.

Ekleme: Yazımı 26 Eylül’de yayınlamıştım. Ancak, 9 Ekim’de yazıma ekleme yapmam gerekti. Neden ekleme yapmam gerekti? Şundan:

NASA(Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi) bu eklemeyi yaptığım tarih itibariyle Ay’ı su bulmak amacıyla bombaladı. Ayrıntılı bilgi Milliyet’in sitesinde :

http://tinyurl.com/yj78em9