Ömer Hayyam‘ı duymuş olma ihtimaliniz yüksek. Kendisi; düşünür, bilimadamı ve şair olan tarihsel bir şahsiyettir.
1048 yılında Dünya’ya gelmiş, 1131′e kadar hayatını devam ettirmiştir. Hayyam; iyi bir şair, iyi bir bilimadamı ve atronomi bilgini olmakla beraber, aynı zamanda da çok iyi matematikçidir. Binom açılımını ilk kullanan kişi olarak bilinir. Kendisi; İran’lı-Fars yani doğulu bir şahsiyet olmasına rağmen gerekli itibarı daha çok Batı’dan görmüştür.
Ben burada, daha çok O’nun edebi yönünden yola çıkarak, yazdığı dörtlüklerini sizlere aktarmak istiyorum. Çünkü, wikipedia’nın da dediği gibi; “Evreni anlamak için, içinde yetiştiği İslam kültüründeki hakim anlayıştan ayrılmış, kendi içinde yaptığı akıl yürütmeleri eşine az rastlanır bir edebi başarı ile dörtlükler halinde dışa aktarmıştır.” Bu yüzden biz burada O’nun, daha çok kendi dinini sorguladığını gösteren, felsefi dörtlükleri okuyacağız.
Ömer Hayyam
Ömer Hayyam’a ait sözlerin, ne kadar da düşündürücü olduğunu hep beraber keşfedeceğiz. Aynı zamanda kendi adıma konuşacak olursam, insana doyum veren bir anlatımı/kalemi var:
Şarap içip güzel sevmek mi daha iyi,
İki yüzlü imamları dinlemek mi?
Sarhoşla aşık cehenneme gidecekse,
Kimselerin göreceği yoktur cenneti.
*****
Sen sofusun hep dinden dem vurursun
Banada sapık dinsiz der durursun
Peki ben ne görünüyorsam O’yum
Ya sen ne görünüyorsan O’musun ?
*****
Toprak olup gitmişlere sorarsan
Ha gavur olmuşsun ha müslüman.
Kimler bu dünyada eğlenmemişse
Ötekinde yalnız onlar pişman
*****
Camiye gittim, ama Allah bilir niye ?
Ne namaz kılmaya, ne dua etmeye.
Eskiden bir kilimi aşırmıştım camiden
O eskidi gittim yenisini yürütmeye.
*****
Öldürmek de, yaşatmak da senin işin;
Bu dünyayı gönlünce düzenleyen sensin.
Ben kötüyüm diyelim, kimde kabahat ?
Beni böyle yaratan sen değil misin ?
*****
Beni özene bezene yaratan kim? Sen!
Ne yapacağımı da yazmışın önceden.
Demek günah işleten de sensin bana:
Öyleyse nedir o cennet cehennem ?
*****
Sen içmiyorsan, içenleri kınama bari,
Bırak aldatmacayı, iki yüzlülükleri,
Şarap içmem diye övünüyorsun, ama,
Yediğin haltlar yanında şarap nedir ki ?
*****
Bilmem, Tanrım, beni yaratırken neydi niyetin,
Bana cenneti mi, cehennemi mi nasip ettin;
Bir kadeh, bir güzel, bir çalgı bir de yeşil çimen
Bunlar benim olsun, veresiye cennet de senin
*****
Varmı dünyada günah işlemeyen söyle
Yaşanırmı hiç günah işlemeden söyle
Bana kötü deyip kötülük edeceksen
Yüce Tanrı ne farkın kalır benden söyle
*****
Kim görmüş o cenneti cehennemi
Kim gitmişte getirmiş haberini ?
Kimselerin bilmediği bir dünya
Korkulmaya özlenmeye değer mi?..
*****
Denize taş at dedin, söz ettin mi vakitten?
Bıktım hep kiliseden, bıktım şu putperestten.
Kim demiş ki acaba, Hayyam cehennemliktir?
Cehenneme kim gitmiş, kimler gelmiş cennetten?
*****
Sünneti, farzı fazla kafana takma,
Ekmeğinden yoksula verdin bir lokma.
Dostu ve gönlü hoş tut, kötülüğü kov;
Şarap ver; cennetliksin mutlaka, korkma!
*****
En büyük söz denen Kuran bile
Arada bir okunur besmeleyle
Kadehte ise öyle bir ayet var ki
Okur insan her zaman her yerde
*****
Tanrı, “cennette şarap içeceksin” der;
Aynı Tanrı nasıl şarabı haram eder ?
Hamza bir Arab’ın devesini öldürmüş:
Şarabı yalnız ona haram etmiş peygamber. >>> MÜKEMMEL!!!
*****
Gökleri yarıp darma dağın ettiğin gün
Pırıl pırıl yıldızları kararttığın gün
Sen sorguya çekmeden ben sana soracağım
Ey Tanrı, hangi günahım için beni öldürdün ?
*****
Seni aramaktan dünyanın başı dertte;
Zengine de göründüğün yok, fakire de;
Sen konuşursun da biz sağır mıyız yoksa,
Hep kör müyüz, sen varsın da görünürde.
*****
Ben şarap içiyorum doğrudur
Aklı olanda beni haklı bulur
İçeceğimi biliyordu Tanrı
İçmesem Tanrı yanılmış olur.. > ULTRA MÜKEMMEL
Son…
Yukarıdaki dörtlüklerdeki sözlerin hepsi Ömer Hayyam’a aittir.
