Ad Hominem veya daha açık tanımıyla Argumentum Ad Hominem latince bir terimdir ve Türkçe’ye “şahsa karşı argüman” olarak çevrilebilir.
Ad Hominem, mantıksal bir safsatadır ve sıkça başvurulan argümanlardan biridir. Bu konuyu biraz açacak olursak;
Ad Hominem’e başvuran bir kişi, kendi görüşünün dışındaki başka bir kişiyle tartışırken, o kişinin kendisine sunduğu argümana değil de, konuyla alakasız bir yoldan kişiye karşı saldırır. Bir nevi “adam karalama safsatası”dır…
Ad Hominem’e başvuran bir şahıs; bunu, genelde karşı argüman sunan kişinin sunduğu argümanın geçirsiz olduğunu göstermek için yapar. Olayı örneklemek gerekirse;
Y kişisi, X kişisi ile tartışmaktadır. X kişisi kendi iddiası olan A’yı dile getirir. Bunun üzerine Y kişisi, X kişisi hakkında şunu der: “Bu şahıs geçmişte şu hatayı yapmamış mıydı? O halde bu adamın sunduğu iddia olan “A” iddiası da yanlıştır”
Aslında bazı zamanlar bir miktar ağırlık kazanabilir: X Kişisi koyu bir Galatasaray taraftarıdır. Bununla birlikte konu hakkında Y kişisi ile tartışmaya girmiş ve Galatasaray’ı başarılı bulur. Bunun üzerine Y kişisi, X hakkında şöyle der: “Elbette ki Galatasaray’ı başarılı bulacaktır, çünkü; kendisi de Galatasaray taraftarıdır”.
Ama herşeye rağmen bu şekilde hareket etmek genel anlamda doğru değildir. Bir insan hata yapıyor olabilir. Ama bu, onun sunduğu argümanın geçersiz olduğu anlamına gelmez. Veya bir insan koyu bir Galatasaray taraftarı da olabilir. Ama, o insanın Galatasaray’ı başarılı bulması, bu takımın taraftarı olmasıyla alakalı olmayabilir. Bu yüzden argümanlara bakılarak hareket edilmeli, ancak argümanın sağlamasını yapacak şeylerle, argümanla alakalı şeylerle argüman çürütülmelidir.
Tarih sahnesine de bakacak olursak; en çok gözümüze çarpan ve halen bir takım zümrelerde devam etmekte olan ırkçılığın bazı evreleri de bir Ad hominem’dir.
Örneğin; bir insan, başka bir kişiyi ırkından dolayı suçlu buluyor, eleştiriyor, kınıyor, kötü göstermeye çalışıyor ise bu; ırçılık olduğu gibi, aynı zamanda bir Ad Hominem’dir de…
Bu argümanın bir benzeri olan Argumentum ad Verecundiam da vardır. Ancak bu argüman, Ad Hominem’e benzermesine rağmen, aslında bunun tam tersi durumudur…
