Atlas ve Allah

Bu başlığı gördüğünüzde; “Acaba nasıl bağlantı kurulmuş ki, böyle bir terim kullanılmış?” diye kendinize soru sormuş olabilirsiniz. Ve burada bahsedilen “Atlas” kelimesinin, günlük hayatımızda kullandığımız, “Dünyadaki kıta ve ülkeleri, denizlerin çeşitli bölgelerinden gösteren haritaları toplayıp bir arada veren dosya”yı kastettiğimi sanmış olabilirsiniz. Ki muhtemelen başlığı okuyan birçok kişinin bu durumu böyle sanacağından eminim.

Ama ben burada “Atlas” derken eski Yunan mitolojisinde Titanlı bir varlık olan Atlas’tan bahsediyorum. Ve bu başlık altında inceleyeceğimiz konu ise; bu eski mitolojik karakterin, günümüzde varlığını sürdüren dinlerden olan Müslümanlık’ın tanrısı Allah ile olan benzerliği…

Bu konuyu incelememiz için, Atlas hakkında bilgilenmemiz gerekiyor:

Atlas ve Herakles(Herkül)

Öncelikle Atlas, tıpkı diğer birçok mitolojik karakter gibi kaynaklara göre bazı farklılık gösteriyor. Ancak, “Atlas” dediğimizde aklımıza ilk gelen şey; O’nun Dünya’yı taşıdığıdır. Birçok animasyon, bilim-kurgu filmine, çizgi filmlere ve video oyunlarına karakter olarak seçilmiştir.

Örneğin; God of War 2 oyununu oynayıp bitirdiyseniz, orada bulunan başkarakter olan savaş tanrısı Kratos’un, oyunun bir bölümünde, ortalarında bir yerinde, Atlas ile görüştüğünü görmüş olursunuz. Atlas orada yeri taşıyordu. Yani; üzerinde durduğumuz Dünya’yı…

Ancak, John Lloyd ile John Mitchinson adlı ikilinin çalışmaları olan Cahillikler Kitabı (Bilmediklerimiz ve Yanlış Bildiklerimiz ); 163. sayfada bunun doğru olmadığını, Atlas’ın aslında Dünya’yı değil, gök kubbeyi taşıdığını belirtiyor.

Aslında bu görev(gök yüzünü taşıma görevi), Atlas’a verilmiş bir ceza. Titanlar Olimposlulara karşı isyan edince, Yunan mitolojisinin en büyük ve yüce tanrısı olan Zeus, Atlas‘ı gökyüzünü taşıma cezasına çarptırmış.

Öte yandan, Atlas genellikle(hatta hep) küre şeklinde bir cismi taşırken tasvir edilir. Bunun en meşhur olanı ve mükemmeli, modern haritacılığın babası sayılan Flaman, Gerard Mercator’un toplu halde yayınlanan haritaların kapağında kullanılmış.

“Dikkat edilirse, bunun Dünya değil, gök kubbe olduğu fark edilecektir” diyor Cahillikler Kitabı. Aynı zamanda ayrıntılı bilgi olarak da; Mercator’un, kendi yazdığı kitabın adını da Titan’dan değil, efsanevi filozof olan Moritanya Kralı Atlas’tan aldığı belirtiliyor. (Ki daha sonra bu, Mercator Atlası olarak tanınmıştır)

Tabi Atlas’ın gökyüzünü taşıdığını belirten kaynak; yalnızca Cahillikler Kitabı’ndan ibaret de değil. Örneğin; 1993 yılına ait olmasına rağmen, halen mükemmel bir kaynak olmayı sürdüren, aynı zamanda çok-çok geniş bir ansiklopedi –ki Dictionnaire Larousse’un 1.Cildi A-C arası(2 Cilt B-F) harflerinden oluşurken, bunun daha 2.Cildi Ame-Bağ arası hecelerden oluşuyor- olan Grolier İnternational Americana Encyclopedia da “Atlas’ın, Zeus’a karşı savaştığı için gökyüzünün ağırlığını omuzlarında taşımakla cezalandırıldığını”(1) açık bir şekilde belirtiyor. (1- Grolier İnternational Americana Encyclopedia, 2.Cilt, Ame-Bağ Bölümü, Sayfa:264.)

Peki, bu konunun bizim açımızdan önemi nedir?

Şimdi bizim eski Yunan tanrısı Atlas’ın şu anda gök kubbeyi taşıdığına inanmamız imkansız. Çünkü; günümüz bilimine göre göğün yere düşmesi gibi bir olayın olanağı yok. Bilimsel olarak göğün yere düşmesi imkansız.

Ama maalesef, Atlas’ın çok eskiden yaptığı işi; günümüzde halen varlığını sürdüren bir tanrı olan Allah hala yapıyor:

22. Hac Suresi 65. Ayet:

Görmedin mi, Allah yeryüzündekileri ve denizde O’nun emriyle akıp gidep gemileri sizin hizmetinize verdi. O’nun izni olmaksızın yeryüzünün üstüne düşmemesi için göğü, O tutuyor. Allah, insanlara karşı elbette Raûf, Rahîm’dir,

Yaşar Nuri Öztürk Meali

YERYÜZÜNÜN ÜSTÜNE DÜŞMEMESİ İÇİN GÖĞÜ, O TUTUYOR…

Daha fazla söz söylemeye gerek duymuyorum…