Bu bloga, ilk astığım yazılardan olan “İslam’da Kadın” adlı yazımda; isminden de anlaşılabilineceği gibi; kadının, İslam bakış açısındaki; “sosyal statüsü, yeri, değeri, makamı, erkek ile arasında olan eşitliği” konularını incelemiştim. Şimdi ise yazının, farklı bir versiyonu olan ve farklı bir bakış açısını içeren bu yazıyı asıyorum. Yazım aynı zamanda, o yazımda belirtmediğim konuları da içeriyor:
Çağımızın temel taşlarının en önemlilerindendir; cinsiyetler arası eşitlik. Neler diyor bu konuda “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi” ?:
Madde 1: Tüm insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdanla donatılmış olup birbirlerine karşı bir kardeşlik anlayışıyla davranırlar.
Madde 2:Herkes; ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka bir görüş, ulusal ve toplumsal köken, doğuş ya da benzeri başka bir statü gibi herhangi bir ayrım gözetilmeksizin bu Bildirge’de ileri sürülen tüm haklara sahiptirler.
Görüldüğü gibi, bugün “insanlık çerçevesi” içerisinde bulunabilmemiz için bir insanı cinsiyetine bakarak yadırgayamayız, onu bundan dolayı bir takım haklardan mahrum bırakamayız, karşı cinsine nasıl davranıyorsak, ona da öyle davranmalıyız. “Tüm insanlar eşit doğar” teriminin içerisinde cinsiyeti de saymalıyız.
Peki, günümüzde İslam dinine mensup kişilerce, “şefkatli, insancıl, huzurcu, adaletli, ahlaki” olduğu iddia edilen “Kuran adaleti”, böyle bir şeyi kabul ediyor mu? Kadın ve erkek İslam’a göre eşit mi? Bakalım ( Diyanet Mealleridir):
Nisa 34: Allah’ın insanlardan bir kısmını diğerlerine üstün kılması sebebiyle ve mallarından harcama yaptıkları için erkekler kadınların yöneticisi ve koruyucusudur. Onun için sâliha kadınlar itaatkârdır. Allah’ın kendilerini korumasına karşılık gizliyi (kimse görmese de namuslarını) koruyucudurlar. (…)
Bakara 228: Boşanmış kadınlar, kendi başlarına (evlenmeden) üç ay hali (hayız veya temizlik müddeti) beklerler. Eğer onlar Allah’a ve ahiret gününe gerçekten inanmışlarsa, rahimlerinde Allah’ın yarattığını gizlemeleri kendilerine helâl olmaz. Eğer kocalar barışmak isterlerse, bu durumda boşadıkları kadınları geri almaya daha fazla hak sahibidirler. Erkeklerin kadınlar üzerindeki hakları gibi, kadınların da erkekler üzerinde belli hakları vardır. Ancak erkekler, kadınlara göre BİR DERECE ÜSTÜNLÜĞE sahiptirler…
“Apaçık” olan Kuran’da görüldüğü gibi, kadın ve erkek hiçbir şekilde eşit değildir. Gerek Nisa 34’te geçen “İnsanların bir kısmını diğerlerinden üstün kılmamız sebebiyle erkekler kadınların yöneticisidir” ve gerekse Bakara 228’de geçen “Ancak erkekler, kadınlara göre bir derece üstünlüğe sahiptirler” ifadeleriyle kadınla erkeğin İslam’da hiçbir şekilde eşit olmadıkları anlaşılabiliyor.
Bu durumda, Kuran, tartıştığımız konu üzerinde, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin daha ilk iki maddesine uymuyor. Dolayısıyla da bu durum, İslam’ın “özgürlükçü, adaletli, insancıl” olduğu iddialarına gölge düşürüyor.
*******
Devam edelim:
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
Madde 3: Herkesin yaşama ve kişi özgürlüğüne ve güvenliğine hakkı vardır.
Madde 4: Kimse kölelik altında bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türüyle yasaktır.
Bu maddelerden de anlaşılan, herkes kendi kişi özgürlüğüne ve güvenliğine sahiptir ve hiçbir kimse kölelik altında tutulamaz.
Öncelikle kişi güvenliği için tekrar ayet yazmama gerek yok. Çünkü daha önce yazdığım “Nisa 34” bu konuyu içeriyor ve şu deniyor: “Erkekler kadınların yöneticisi ve koruyucusudur. Bu yüzden kadınlar itaatkârdırlar”
Görüldüğü gibi Kuran’a göre kadınların kendine ait kişi güvenilirliği de yok. Kadınlar ancak erkekler tarafından korunmalıdır ve bu yüzden erkeklerinin yöneticiliği altında bulunup onlara itaat etmelidir.
Kölelik konusuna gelince. Kadınların köle olanlarına “cariye” denir. Bu cariyelerin görevi nedir? (cariyeler ne işe yarar?):
1- Cariyeler sex kölesi olarak kullanılabilirler. Bundan dolayı da cariyeler, tecavüze de uğrayabilirler.
2- Cariyeler, pazarlara götürülüp eşya gibi satılabilirler.
3- Cariyeler, hizmetçi olarak da kullanılabilir.
4- Sahibi, cariyesi ile istediği vakit evlenilebilir.
Peki, Kuran cariye sistemine karşı çıkar mı?:
Nisa 24: Harpte elinize geçmiş kadınlar(cariyeler) hariç olmak üzere, nikâhlı kadınlarla evlenmeniz de haram kılınmıştır….
Müminun 5-6: Ve onlar ki, iffetlerini korurlar; ancak eşleri ve ellerinin sahip olduğu (cariyeleri) hariç. (Bunlarla ilişkilerden dolayı) kınanmış değillerdir.
Ahzab 50-52: Ey Peygamber! Biz sana şu hanımları helal kıldık: Mehirlerini verdiğin eşlerin, Allah’ın sana ganimet olarak verdiklerinden elinin altında bulunan cariyeler, amcalarının, halalarının, dayılarının, teyzelerinin kızlarından seninle birlikte hicret edenler. Peygamber kendisiyle evlenmek istediğinde, kendisini Peygamber’e hibe eden mümin bir kadını da öteki müminlere değil, YALNIZ SANA ÖZGÜ OLMAK ÜZERE helal kıldık.Onlara eşleri ve elleri altındakiler hakkında neler farz kıldığımızı biz biliriz. Sana bir zorluk olmasın diyedir bu… Allah Gafûr’dur, Rahîm’dir. Onlardan dilediğini geriye bırakabilir, dilediğini yanına alabilirsin. Bir süre için uzaklaştığın hanımlarından dilediğini yanına almanda bir sakınca yoktur. Onların gözlerinin aydınlanmasında, tasalanmalarında ve kendilerine verdiğinle hepsinin hoşnut olmasında bu daha uygun bir yoldur. Allah sizin kalplerinizde olanı bilir. Allah Alîm’dir, Halîm’dir. Bundan sonra artık başka kadınlarla evlenmen, elinin altında bulunan cariyeler hariç, güzellikleri hoşuna gitse bile, bunların yerine başka hanımlar alman sana helâl değildir. Allah her şeyi gözetler.
Yukarıdaki ayetlerde görüldüğü üzere Kuran, hiçbir şekilde cariye sistemine karşı çıkmıyor. Üstüne üstlük, Nisa 24’te “savaşta elinize geçmiş evli kadınlarla evlenebilirsiniz” dendiği gibi, Ahzab 50’de de cariye kadınlardan “ganimet” olarak bahsediliyor. Yani; bunda da Kuran, “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi”ne aykırı.
Dikkatinizi çekmek istediğim diğer bir nokta; peygambere helal olmayacak kadın pek kalmıyor. Hemen hemen olabilecek her kadın helal olmuş. Geriye; anne, teyze, hala, babaanne, kız kardeş, kız evlat, anneanne vb. gibi bayanlar kalmış. Bunlar da helal olmaz herhalde.
Ki bir de şu ifade Allah’ın adaletini açıkça ortaya koyuyor: “Kendisini Peygamber’e hibe eden mümin bir kadını da öteki müminlere değil, YALNIZ SANA ÖZGÜ OLMAK ÜZERE helal kıldık”
*******
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
Madde 5: Hiç kimseye işkence ya da zalimce, insanlık dışı ya da onur kırıcı davranış ve ceza uygulanamaz.
Şimdi ise yazının başında yayınladığımız “Nisa 34” ayetinin devamına bir bakalım (aynen Diyanet çevirisidir):
Nisa 34: (…) Baş kaldırmasından endişe ettiğiniz kadınlara öğüt verin, onları yataklarda yalnız bırakın ve (bunlarla yola gelmezlerse) DÖVÜN.Eğer size itaat ederlerse artık onların aleyhine başka bir yol aramayın; çünkü Allah yücedir, büyüktür.
Burası için fazla konuşmak istemiyorum. Zira her şey “apaçık” ortada. Ama başka bir şey için konuşabilirim: Aynı durumda olduğunda kadın ne yapabilir? :
Nisa 128:Eğer bir kadın kocasının geçimsizliğinden yahut kendisinden yüz çevirmesinden endişe ederse, aralarında bir sulh yapmalarında onlara günah yoktur. Sulh (daima) hayırlıdır. Zaten nefisler kıskançlığa hazırdır. Eğer iyi geçinir ve Allah’tan korkarsanız şüphesiz Allah yaptıklarınızdan haberdardır.
Pardon ama vicdanı olan birisine sesleniyorum: Sizce bu adalet mi? Erkeklere, kadınlarını gerektiği yerde “dövme”(ki bu bile kötü hükümdür) hakkı verilirken, kadınlar sulh, yani barış ile yükümlüler. Üstelik, “nefisler kıskançlığa hazırdır” denmekle de sanki, erkeğin bir miktar haklılığı varmış gibi bir ifade var.
*******
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
Madde 6: Herkesin, nerede olursa olsun, yasa önünde bir kişi olarak tanınma hakkı vardır.
Peki, Kuran ne diyor bu konuda? :
Bakara 282:Ey iman edenler, birbirinizden belirli bir vade ile borç aldığınızda, onu yazın; aranızda doğrulukla tanınmış bir yazı bilen kişi, onu yazsın. Yazı bilen de kendisine Allah’ın öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın. Bir de borçlu adam söyleyip yazdırsın, her biri Allah’tan korksun ve haktan bir şey eksiltmesin. Eğer borçlu, aklı ermeyen biri yahut küçük veya kendisi söyleyip yazdıramayacak durumda ise, velisi dosdoğru söyleyip yazdırsın. Erkeklerinizden iki şahit gösterin. Eğer her ikisi de erkek olamıyorsa o zaman doğruluğuna güvendiğiniz bir erkekle iki kadın şahit olsun ki, biri unutunca diğeri hatırlatsın. Şahitler de çağrıldıklarında kaçınmasınlar. Siz yazanlar da az olsun çok olsun onu vadesine kadar yazmaktan üşenmeyin. Bu Allah yanında adalete en uygun olduğu gibi şahitlik için daha sağlam ve şüpheye düşmemeniz için daha elverişlidir. Ancak aranızda peşin devrettiğiniz bir ticaretse, o zaman bunu yazmamanızda size bir sakınca yoktur. Alış veriş yaptığınızda da şahitlik edene zarar verilmesin. Eğer zarar verirseniz bu mutlaka kendinize dokunacak bir günah olur. Allah’tan korkun! Allah size ilim öğretiyor ve Allah her şeyi bilir
Kuran’a göre erkeğin bir şahitliği, iki kadınınkine bedel. Benim anlamadığım nokta, kadınlar için “biri unutunca diğeri hatırlatsın” denmekle ne kastedilmek isteniyor? Niye erkeklerde böyle bir şey geçerli değil?
İki erkek ama iki erkek bulunamaz ise bir erkeğin yanında iki kadın. Çünkü, kadınlar yanılabilir. O yüzden iki tane olması gerekir.
Ama buna rağmen; “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi” nedense “kadın olursa iki olsun, çünkü biri unutursa öbürü hatırlatır” diye bir ifade kullanmıyor. Benim görebildiğim kadarıyla da, insanların yasa önünde ister kadın, ister erkek olsun daima “bir kişi olarak tanınma” hakkı sanki biraz daha ağır basıyor gibi …
*******
Madde 16-1: Evlenme çağındaki erkeklerle kadınların, ırk, uyrukluk ve din bakımından sınırlamalar yapılmaksızın evlenmeye ve bir aile kurmaya hakları vardır. Evlenirken, evliliğin bozulmasına ilişkin haklar eşittir.
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, “farklı dine mensup insanların evlenmesi” konusunda da olması gerektiği gibi. Kuran nasıl?:
Bakara 221: Müşrik kadınlarla, onlar iman edinceye kadar evlenmeyin. Özgürlüğünden yoksun inanmış bir kadın(cariye), müşrik bir kadından -müşrik kadın sizin hoşunuza gitse de- çok daha hayırlıdır. Müşrik erkeklerle de onlar iman edinceye kadar nikâhlanmayın. İnanmış bir köle, müşrik bir erkekten -o hoşunuza gitse de- çok daha hayırlıdır. Bu müşrikler sizleri ateşe çağırır. Allah ise sizi, izniyle cennete ve affa çağırır. Ve ayetlerini insanlara açık açık bildirir ki, düşünüp öğüt alabilsinler.
Görüldüğü gibi Kuran’a göre kafir ile evlenilemez. Ancak, objektif olmak gerekirse Kuran, Müslüman erkeklerin, Hristiyan kadınlarla evlenmesine karşı çıkmaz. (Kafirlerle evlenmeme; Allah’a inanmayan ve ortak koşanlarla ilgilidir.):
Maide 5: ….. Mümin kadınların iffetlileriyle, sizden önce kendilerine kitap verilmiş olanların iffetli hanımları da mehirlerini verdiğiniz takdirde; iffetinizi korumanız, zinadan uzak kalmanız ve şunu-bunu dost tutmamanız şartıyla size helaldir. İmanı tanımayıp nankörlük edenin ameli boşa gitmiştir. Ve o, âhirette de hüsrana uğrayanlardandır.
Ama yine de “İbrahimi din” olmayan inançlarla da evlenme hakkının olması, her halükarda daha iyidir elbette. Zira “çağdaşlık” dediğimiz anlayış, bunu gerektirir. Kuran’da da bu olmadığından, Kuran’a “tam çağdaş” diyemeyiz. Aynı zamanda da Müslüman kadın, Hristiyan bir erkekle evlenemez. Bu hak(Hristiyan ile evlenebilme hakkı), ancak erkeğe özgüdür.
*******
“Kuran-ı Kerim” ile “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi”nin kadın hakları konusundaki kıyaslamalarını bitirdik. Kuran bu konuda, anladığımız gibi -tıpkı diğer birçok konuda olduğu gibi- “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi”ne tamamen ters. Kuran’a göre erkek kadından daha üstün olduğu gibi, aynı zamanda da erkeğin kadına göre olan hakları çok daha fazla. Dolayısıyla da Kuran’da açık bir cinsiyet ayrımı var.
Ama daha bitmedi. Kuran’daki kadın-erkek eşitsizliğinin bir başka delili de miras konusudur. Kuran, erkeğe, kadının iki katı kadar miras hakkı tanır.
Nisa 11: Allah size, çocuklarınız hakkında, erkeğe, kadının payının iki misli miras vermenizi emreder. (Çocuklar) ikiden fazla kadın iseler, ölünün bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer yalnız bir kadınsa yarısı onundur. Ölenin çocuğu varsa, ana-babasından her birinin mirastan altıda bir hissesi vardır. Eğer çocuğu yok da ana-babası ona vâris olmuş ise, anasına üçte bir (düşer). Eğer ölenin kardeşleri varsa, anasına altıda bir (düşer. Bütün bu paylar ölenin) yapacağı vasiyetten ve borçtan sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan hangisinin size, fayda bakımından daha yakın olduğunu bilemezsiniz. Bunlar Allah tarafından konmuş farzlardır (paylardır). Şüphesiz Allah ilim ve hikmet sahibidir.
Görüldüğü gibi Kuran, bu konuda da erkeği kayırır. Neden miras, erkek ile kadın arasında eşit paylaştırılmıyor? Erkeğin ne ayrıcalığı var?
Biz bunları bırakalım, kadınlara hitap ediliş bile bir başkadır:
Bakara 223: Kadınlarınız sizin tarlanızdır. O halde tarlanıza dilediğiniz şekilde varın….
Sonuç: Kuran’da kadın sürekli aşağılanmaktadır. Dolayısıyla da Kuran’ın adalet kitabı olduğunu ve çağımıza uyduğunu iddia etmek yanlıştır. Bunun için Kuran’ın aslında ne olduğu bir kez daha düşünülmelidir.
